جراحی لیزری لیزیک (LASIK)

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin

.

لیزیک چیست؟

با پیشرفت تکنولوژی لیزر و کاربرد آن در چشم پزشکی، انقلاب بزرگی در حوزه جراحی های رفراکتیو حاصل شد که یکی از شایع ترین و موفق ترین تکنیک های جراحی لیزری چشم، روش لیزیک (Lasik) است.

لیزیک، مخفف LASER-Assisted IN-SITU KERATOMILEUSIS، نسل دوم عمل های جراحی چشم است که برای رفع عیوب انکساری چشم در بیماران نزدیک بین، دوربین و یا آستیگماتیسم انجام می گیرد. در این روش جراحی، متخصص چشم پزشک جهت اصلاحات لازم بر روی قرنیه از لیزر اگزایمر استفاده می کند. در اکثر موارد و روی بیشتر مریض ها، فرد بهبود می یابد و دیگر نیازی به استفاده از عینک و یا لنز نخواهد داشت.

در این روش، جراحی هر کدام از چشم ها تنها 5 دقیقه به طول می انجامد، البته استفاده از لیزر در این روش جراحی، 5 الی 20 ثانیه خواهد بود. جراحی لیزیک چشم به صورت سرپایی انجام می شود. چشم پزشک برای جراحی لیزیک از بی حسی استفاده می کند و به همین علت فرد بیمار دردی را حس نمی کند.

.

مراحل درمانی لیزیک

در این قسمت، روش کار عمل لیزیک چشم به صورت کامل آمده است:

معاینات پیش از عمل

اندازه گیری قدرت بینایی بدون عینک و با عینک، تعیین مجدد و دقیق شماره عینک بدون استفاده از قطره، گرفتن نقشه توپوگرافی قرنیه و اندازه گیری ضخامت قرنیه جزء لاینفک معاینه است.

قبل از جراحی، ضخامت قرنیه بیمار با ضخامت سنج و سطح کانتور با توپوگرافی تعیین می شود. نقشه توپوگرافی قرنیه که با استفاده از دستگاه‌های توپوگرافی توسط لیزرهای کم توان تهیه می شود اطلاعات مفیدی را در مورد وضعیت قرنیه ارائه می‌دهد. همچنین اندازه‌گیری انحنای قرنیه، معاینه حرکات چشم و بررسی از نظر وجود یا عدم وجود انحراف در چشم، اندازه گیری میزان تنگ و گشادی مردمک ها در دو وضعیت تاریکی و روشنایی، معاینه میکروسکوپی چشم و بررسی ساختمان‌های مختلف چشم از جمله پلک ها، ملتحمه، قرنیه، عنبیه، عدسی و وضعیت لایه اشکی باید به دقت انجام گیرد. با چکاندن قطره بی حسی در چشم، فشار داخل چشم باید اندازه‌گیری شود. در ضمن رطوبت و میزان ترشح اشک با استفاده از کاغذ مخصوص اندازه گیری می‌شود. در ادامه با چکاندن قطره‌های باز کننده مردمک (که موقتا دید را مختل می کند)، مجددا شماره عینک کنترل نهایی شود. همچنین باز شدن مردمک امکان معاینه کامل شبکیه را فراهم می‌کند تا از وجود یا عدم وجود ضایعات شبکیه اطمینان حاصل می‌شود.

.

آمادگی های پیش از عمل

عمل لیزیک روی بیمار هوشیار و بیدار انجام می‌گیرد ولی به وی مسکن داده می شود تا دردی احساس نکند. قبل از شروع عمل، قطره بی حسی در چشم ریخته می شود و پلک ها با‏‎ ‎محلول بتادین ضد عفونی می شود. سپس، بیمار در اتاق لیزر روی تخت به پشت دراز می‌کشد‎ ‎و مجدداً قطره بی حسی در چشم ریخته می شود.

.

باز نگه داشتن پلک ها

یک چشم پوشیده می شود و در چشم دیگر وسیله ای به نام ‏Speculum‏ قرار داده می‌شود که با وارد کردن فشار اندکی، پلک ها را باز نگه می دارد. سپس، میکروسکوپ اتاق عمل روبروی صورت بیمار قرار می گیرد. در داخل میکروسکوپ، نور قرمز رنگ کوچکی وجود دارد که ابتدا ثابت است و در حین انجام لیزر، چشمک زن می شود. برای افزایش دقت اصلاح باید مرتباً  (بخصوص زمانی که صدای جرجر ناشی از لیزر را می شنوید) به این نور خیره شوید.

.


اسپکلوم

.

ثابت نگهداشتن چشم

جراح رینگ مخصوصی به نام رینگ ساکشن (Suction ring) را روی چشم قرار می دهد تا چشم موقع برش دادن ثابت و محکم باقی بماند. چون رینگ با ساکشن و مکش چشم را داخل خود نگه می دارد، فشار چشم بالا می رود و در این لحظه دید تار و کدر می‌شود. این کار ممکن است موجب خونریزی خفیف شده و در نتیجه روی سفیدی چشم خونریزی خفیفی مشاهده شود. این لکه خون پس از چند هفته برطرف می‌شود.

.


رینگ ساکشن

.

برداشت فلپ (flap)

سپس، توسط یک ابزار برنده خودکار به نام میکروکراتوم (Microkeratome)، یک فلپ نازک از سطح قرنیه به قطر تقریبی ۹ میلی متر و ضخامت ۱۶۰ میکرون برداشته می‌شود. می‌توان از میکروکراتوم مکانیکی با تیغه فلزی (شبیه رنده نجاری ولی در ابعاد بسیار ظریفتر) یا میکروکراتوم فوق العاده سریع با لیزر استفاده کرد.

فلپ‏ کاملاً جدا نمی شود بلکه قسمتی از آن مانند لولا در جای خود باقی می ماند.

.


میکروکراتوم

.

تراش قرنیه با لیزر

در این مرحله، با توجه به اطلاعات لازم که در معاینه بیمار به دست می آید و تجزیه و تحلیل این اطلاعات در کامپیوتر، میزان انرژی مورد نیاز لیزر تعیین می شود. به کمک لیزر اگزیمر آرگون فلوراید (ArF) در طول موج 193 نانومتر، بافت قرنیه تراشیده می شود. میزان تراش، بسته به میزان و نوع شماره چشم از یک فرد به فرد دیگر تفاوت خواهد کرد. لیزر به صورت کاملاً کنترل شده و بدون آسیب به بافت اطراف، قسمت مورد نظر را تبخیر می‌کند و نیازی به سوزاندن با حرارت و برش واقعی برای بریدن و خارج کردن بافت نیست. لایه های بافتی که برداشته می شوند، ضخامتی معادل چند ده میکرومتر دارند. با تراش عمیق تر، بازگشت سریع تر بینایی و درد کمتر در مقایسه با روش پی.آر.کی (PRK) ممکن می‌شود. پرتوهای لیزر صدای کلیک مانندی از خود تولید می‌کنند و بوی موی سوخته به مشام می‌رسد.

.


پرتودهی توسط لیزر اگزایمر

.

در خلال این مرحله، بینایی بیمار تار و کدر می شود. فرد تنها قادر است نور سفیدی را که نور نارنجی لیزر را احاطه کرده است، ببیند. این مسئله می تواند بسیار ناخوشایند باشد.

توان متوسط هر پالس در محدوده میلی وات بوده و ۱۰ تا ۲۰ نانوثانیه به طول می انجامد.

.

بازگرداندن ‏فلپ

پس از تراش قرنیه، فلپ با دقت توسط جراح سر جای خود باز گردانده شده و این لایه  بدون نیاز به بخیه در جای خود  فیکس می گردد. همچنین، وجود حباب هوا، ذرات خارجی و قرارگیری مناسب بررسی می شود. پس از مدتی قرنیه ترمیم می شود. تمامی این مراحل برای چشم دیگر نیز تکرار می شود.

.

پس از عمل لیزیک

بیماران یک دوره درمان با قطره های ضد التهاب و آنتی بیوتیک را می گذرانند. همچنین به بیماران محافظ چشمی برای محافظت چشم ها از نور شدید و مالش ندادن در هنگام خواب داده می شود. بیماران باید به طور مرتب به پزشک خود مراجعه تا بتوان عوارض عمل را به حداقل رساند.

.

عوارض جانبی عمل جراحی لیزیک

جراحی لیزیک دارای دو دسته عوارضی است که البته هر کدام از این موارد ممکن است برای افراد اتفاق بیافتد و تمام آنها حتمی نخواهد بود. دسته اول، عوارض شایعی هستند که مشکل جدی را برای بینایی و چشم ایجاد نکرده و در عرض چندین هفته بهبود می یابند مانند:

  • دوبینی
  • تاری دید
  • هاله بینی
  • پخش نور
  • خشکی چشم
  • خسته بودن چشم
  • سخت بودن مطالعه
  • خون مردگی زیر ملتحمه
  • چروک خوردن فلپ قرنیه
  • پدیدار شدن چشم آستیگمات
  • کاهش حساسیت به کنتراست
  • حساسیت به نور حتی نور چراغ ها
  • اصلاح بیشتر و یا کمتر از حد انتظار
  • مشکل دید در شب در زمان رانندگی
  • بازگشت احتمالی عیوب انکساری چشم
  • برگشت شماره چشم (بیشتر در افراد دور بین)
  • نزدیک بینی در شب؛ چون در این عمل فقط بخش مرکزی قرنیه تغییر شکل پیدا می‏کند، در هنگام باز شدن مردمک در شب نور از محیط قرنیه که تغییر شکلی پیدا نکرده است، وارد چشم می‏شود و ایجاد نزدیک بینی می‏کند. حتی اگر در روز دید عالی وجود داشته باشد، در شب ممکن است برای دید کامل احتیاج به عینک مختصری باشد.

.

در مقابل، عوارض نادر عمل لیزیک می توانند برای چشم و بینایی مشکلات جدی ایجاد کنند. از جمله این عوارض می توان موارد زیر را نام برد:

  • لک قرنیه
  • عفونت قرنیه
  • التهاب غیر عفونی
  • خشکی شدید چشم
  • آستیگماتیسم نامنظم
  • مشکلات دائمی دید در شب

.


جراحی لیزری لیزیک

.

بیماران مناسب جراحی لیزیک

  • بیماران نزدیک بین از شماره ۱ـ تا ۹ـ الی ۱۰ـ
  • بیماران دوربین حداکثر تا نمره ۴+ دیوپتر
  • بیماران آستیگماتیسم حداکثر تا شماره ۳

*** در افراد پیر چشم (Presbyopia) که بعد از سن ۴۵ سالگی، افراد دچار آن می شوند این روش را نمی توان انجام داد.

.

*** در پایان، توصیه همیشگی چشم‌ پزشکان استفاده از عینک است. ***

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *